Onze neus achterna

Vandaag, 14 mei 2012, waren Marijke en ik 8 jaar getrouwd. We hebben er een traditie van gemaakt om dan een dagje uit te gaan. Meestal op de bonnefooi rondrijden en zien wat op onze weg komt. Vandaag was ons eerste richtpunt de TV-toren van Smilde, die vanmorgen zijn hoogste punt zou bereiken. Omdat we de voorkeur gaven aan sight-seeing routes, was de top al geplaatst en de bijzondere helicopter niet meer te zien.

We besloten noordelijker te gaan. Wie de kaart van Nederland kent, kan met een beetje fantasie van Drenthe een zittende figuur maken, die naar het westen kijkt. Ik bedacht dat ik nu eens door die "neus van Drenthe" wou rijden. Vanaf Smilde kun je dan via Oosterwolde, en tussen Haulerwijk en Zevenhuizen passeer je dan "de neus", waarin Een-West ligt, dicht bij het punt waar Groningen, Friesland en Drenthe elkaar raken.

Haulerwijk kreeg in mijn kinderjaren een mysterieuze betekenis, want in Groningen namen we de gele ESA-bus richting Haulerwijk om bij opa en oma op Vierverlaten te komen. Verder had ik geen idee wat Haulerwijk was.

Na Zevenhuizen kwam Leek, de hoofdplaats van de gemeente waar ik geboren ben, en vervolgens reden we langs Boerakker. Bij ons in de familie werd soms quasi-dramatisch gedeclameerd: "Gemeente van Boerakker, ...". Dat zal een parodie geweest zijn op een hevig conflict over de juiste interpretatie van de Bijbel bij de gereformeerde kerkscheuring in 1944.

Verderop kwamen we in Grijpskerk. Daar parkeerden we aan het eind/begin van de Stationsstraat en liepen heen en terug door de Herestraat en het Kerkplein rond.
Verscholen achter de bijzondere kerk, aan de stille kant, terwijl Marijke geboeid een foto maakte van een uitstalling op een vensterbank, zag ik een gebouw dat vroeger school moet zijn geweest. Dat klopt, het is nu een Sociaal Cultureel Centrum. Aan de gevel zit een beeldhouwwerk met een (fragment van?) een gedicht, dat mij boeide:

Die reuk, die kleuren, ruumte en luchten,
Woar wij in leefden, vrij as kiend,
Die trekken met deur 't hiele leven.

Dit is geschreven door een vroegere onderwijzer, Jelte Dijkstra (1879-1946), die in meerdere versies van het Gronings schreef, onder het pseudoniem Nikl. Griep. Ook vertaalde hij klassieke werken in het Gronings.

Het volgende richtpunt was Zoutkamp, en dan snelverkeermijdend naar Lauwersoog. Wat is dat Lauwersmeergebied ontzettend mooi! Helaas, het lijkt steeds meer onttrokken te worden aan echt natuurgebied: militair oefenterrein en bungalowparken.

Op het eind van de pier, achter de vissershaven van Lauwersoog, hebben we naar Schiermonnikoog gekeken met de verrekijker. Marijke heeft sinds onze midweek daar, nu ook herinneringen aan dat eiland!
Ofschoon het nog een beetje vroeg was hebben we bij Schierzicht allebei een Schierzichtmenu gekozen: met lekkerbekjes dus.

Terug door het Lauwersmeer hebben we grotendeels dezelfde mooie route genomen. Daarna hebben we nog een flink stuk Noord-Groningen bekeken, de streek die we allebei prachtig vinden. Iemand schreef dat je van dat landschap houdt of het vreselijk vindt, zonder tussenweg.

Langs smalle landweggetjes, waar we ook het huisje zagen dat volgens mij vaker gefotografeerd is als illustratie bij dat fantastische lied van Ede Staal: "Het hef nog noeit zo donker west / of het werd altied wel weer licht". (Tekst en YouTube.)

Bij Hornhuizen kregen we ruim de tijd om het fluitekruid langs de weg te bewonderen en het knalgele kerktorentje met een rood dak. Er stond een vrachtwagen met een enorm lange oplegger achteruit de hoek om te manipuleren in de smalle straatjes, nadat hij een grote landbouwmachine had afgeleverd.

In Warffum zoek ik nog even naar de plek waar op 22 mei 1962 deze gemeente als laatste werd aangesloten op het geautomatiseerde telefoonnet. Dat zou hier geweest moeten zijn. Het gebouw links was die telefooncentrale, en rechts waren toen nog weilanden, waar een feesttent stond waarin de gespeelde documentaire van Louis van Gasteren werd vertoond. Ik had geholpen de projector aan te voeren vanuit Groningen.
In Warffum zijn o.a. Ede Staal en de vader van Marten Toonder geboren.

Verder oostwaarts kiezen we een stillere route. We zijn nieuwsgierig wat er te zien is in Valom. Daarvoor maken we een bocht noordwaarts
Uiteindelijk was ik moe, zodat we een dutje gingen doen op een parkeerplaats net voorbij Oosteinde. We hadden intussen een mooie rit door het noorden van Groningen gemaakt!
We zetten de auto zo, dat we dit uitzicht hadden, met op de achtergrond windmolens:


Grotere kaart weergeven Na een half uur werden we daar gestoord door een kampeerbus met een D kenteken, dat ik later thuis herleidde tot Berlijn. Die zullen daar wel overnacht hebben.

We vonden het toen wel genoeg. We reden nog even door Spijk, bekend van het lied Mien Hoogelaand van Ede Staal ook gebruikt in de film De Poolse Bruid: "t Is de lucht achter Oethoezen / 't torentje van Spiek". Daarna kozen we de weg naar huis.

Zo kwamen we langs Ter Apel, waar momenteel het tentenkamp van de uitgeprocedeerde Irakezen is, langs de N366. We hadden net het bericht gelezen, dat CDA-minister Leers verboden had om die mensen te voorzien van de allereerste levensbehoefte: water, alsmede dekens en sanitair. Voeg daarbij dat er ook kinderen en zwangere vrouwen bij zijn.
Opgevoed met de christelijke traditie van "gelijkenissen", denk je dan al gauw in termen als: "een christenminister die niet de rol van Barmhartige Samaritaan vervult, maar van een Schriftgeleerde die zijn Naaste laat kreperen".
Later bleek er toch water enzovoort te zijn aangevoerd.

Weer thuis hebben we ons voor de TV gezet en lekker lui gekeken naar wat ons op de zap-momenten interessant leek. Alleen rustige, ontspannen programma's...

Niklas – 120515 – Teleteksthumor oet Grunn'

Wie wil er nog beweren dat ze in Groningen geen humor hebben,
als ze deze twee berichten direct na elkaar op Teletekst zetten?

Leve de marktwerking...

Kamer is klaar met ProRail, kopt de Telegraaf.
Nota bene de kampioen marktdenken, de VVD, wil de privatisering van Prorail terugdraaien en er weer een volledig overheidsbedrijf van maken.
Daar zijn heel wat ongelukken en miskleunen voor nodig geweest om ze tot dat inzicht te brengen!

Vervoerder Syntus in geldnood, en Problemen Syntus niet uniek, meldt de NOS.
Aanbesteding van het Openbaar Vervoer, waarbij geconcurreerd wordt op prijs, leidt tot uitgeklede dienstverlening en roofbouw op personeel. En faillissement, zodat de marktwerking zichzelf opheft, omdat er alleen een paar grote bedrijven overblijven, die elkaar niet bijten.
"De aandeelhouder wint", schreef Alexander Pola al.

Weer meer zorgfraude opgespoord, kopt Trouw.
"Zorgaanbieders blijken de grootste bedriegers. Ongeveer driekwart van de fraudegevallen werden gepleegd door medische specialisten, GGZ-instellingen en andere zorgaanbieders."
Marktwerking zou toch de zorg goedkoper en beter maken?
Maar we hebben de premies als een raket zien stijgen en het verplichte eigen risico ging nog sneller omhoog, terwijl steeds meer medicijnen en behandelingen niet meer worden vergoed.
En degenen die het meest aan de zorg verdienen, frauderen blijkbaar het meest.

Leve de marktwerking, weg met de burger, want die kost alleen maar geld...

Loopbaan en rouw

Dezer dagen werd ik weer ruimschoots herinnerd aan mijn werkzame leven.

Gisteren kopte de krant: Website UWV biedt mensen ongeschikte banen, wat mij een meesmuilende grimas ontlokte. Toen ik 11 jaar geleden "afvloeide" aan het eind van mijn loopbaan, was dat ook al zo. Ik zocht een baan in de elektronica via de UWV-site, binnen een straal van 65 km. De aangeboden vacatures variëerden van gespecialiseerd lasser tot gediplomeerd slager. En er waren banen bij in de Randstad en zelfs Limburg. Dat is toch beduidend verder dan 50 km vanaf Emmen. Hoezo nieuws?

Vorige week meldden diverse media dat een vroegere collega, Jaap Haartsen, in aanmerking komt voor een Europese uitvindersprijs voor Bluetooth. Zaterdag stond er een interview met hem in het Dagblad van het Noorden, waar hij aangaf er niet rijk van geworden te zijn, omdat de patenten eigendom zijn van zijn toenmalige werkgever, Ericsson. Voor een patent krijg je als uitvinder dan een bonus, die nog geen stipje vertegenwoordigt in een grafiek van de bonussen van topmanagers.
Dat kan ik weten, want ik sta ook op een aantal patenten van Ericsson genoemd als uitvinder. En later heb ik de doorloop van patentaanvragen van o.a. Jaap administratief begeleid.

Het bedrijf waar Jaap nu Technisch directeur is, kun je zien als de voortzetting van het bedrijf waar ik 34 jaar heb gewerkt. Toen ik er kwam was het een familiebedrijf, NIRA, dat vooral oproepsystemen maakte voor ziekenhuizen en dergelijke. Heel kort gezegd, kon een patiënt een zuster oproepen via een "pieper". Ik had daar gesolliciteerd omdat ik met mijn technische vaardigheden iets terug wou doen vanwege het redden van mijn leven op 12-jarige leeftijd. Toen het grote Ericsson ons bedrijf overnam, werden de zorgsystemen als eerste afgestoten. Later werd de productie overgeheveld naar Azië, waardoor in Emmen zo'n 80 van de 600 medewerkers overbleven. Kort daarna vloeide ik ook af.
Toen Ericsson ook de rest wou sluiten, is het resterende personeel voor zichzelf begonnen met Tonalite.

Over het bedrijf NIRA is momenteel een (kleine) tentoonstelling te zien bij de Collectie Brands, zeiden regionale weekkranten. Dat is "mijn schuld". In de laatste fase van mijn loopbaan daar, kwam een collega bij me met een doos met archiefmateriaal en oudere producten. Dat hadden nieuwkomers, zonder historisch besef, klaargezet voor het grofvuil. Ik heb die doos ingeleverd bij Jans Brands toen ik moest verhuizen en er geen ruimte meer voor had.
Een aantal enthousiaste reacties geven me gelijk, maar er is meer verloren gegaan dan gered...

Maar het heftigst voor mij was een rouwadvertentie – de moeder van een heel lieve collega/vriendin uit mijn eerste baan. We hadden niet zo leuk afscheid genomen, toen ik elders ging werken. Ik was haar al 45 jaar uit het oog verloren: vrouwen veranderden toen steevast van achternaam als ze trouwden. Ik heb nu contact gezocht en er is een gewicht uit mijn rugzak verdwenen.

Bespiegeling naar aanleiding van botsende opvattingen over 4 mei

Er is de laatste tijd veel te doen rond de herdenking van de doden uit de tweede wereldoorlog. Mensen die vinden dat alleen de "echte slachtoffers" mogen worden herdacht op 4 mei, botsen met degenen die de herdenking breder willen zien. Wat mij verbaast is, dat Nederlandse gevallenen uit andere oorlogen wel in de herdenking worden betrokken, ook oorlogen waar we liever niet op aangesproken worden.

In Vorden wou het plaatselijke 4 Mei Comité het graf van tien Duitse soldaten betrekken in de herdenking. Ik lees net dat in kort geding de rechter verboden heeft dat de burgemeester en wethouder langs de (Duitse) graven lopen tijdens de officiële herdenking. Anderen mogen wel langs alle graven gaan. Een Salomons-oordeel?

Op Schiermonnikoog liggen Geallieerde en Duitse soldaten en zeelieden naast elkaar begraven. De dodenherdenking op Schiermonnikoog begint bij de kerk in het dorp en voert naar het oorlogs- en zeeliedenkerkhof in de duinen. Al in 2002 heeft een Duitse oorlogsweduwe een krans gelegd bij het centrale kruis op het Vredenhof. Ook het lichaam van haar man, neergeschoten boven het Kanaal, was aangespoeld op Schiermonnikoog.

Elke keer dat ik er kom, ben ik ontroerd. Vooral jonge mensen, helemaal aan het begin van hun volwassen leven gesneuveld, verdronken.
De dood maakt geen onderscheid tussen beide kampen; verschilt het verdriet van de moeders?

---

Ja, het maakt verschil of machteloze mensen systematisch worden uitgemoord, of dat soldaten elkaar bevechten en daarbij sneuvelen. De wreedheid in het eerste geval is vele malen misdadiger, doch niet elke soldaat heeft zich daaraan schuldig gemaakt.
Maar we herdenken op 4 mei niet alleen de slachtoffers van Hitlers "Endlösung".

---

Heftige reacties ook op het gedicht van een 15-jarige jongen, die vernoemd is naar zijn oudoom, die een, achteraf bezien, verkeerde keuze heeft gemaakt. Op mij komt het gedicht van Auke volstrekt integer over. Nee, ik zie er geen verheerlijking of zelfs maar vergoeilijking van een nazi-misdadiger in, integendeel!

Ik zou nu, als de dienstplicht nog bestond en als ik dan de leeftijd zou hebben om opgeroepen te worden, misschien dienstweigeraar zijn.
Toen ik net 17 was geworden haalde ik mijn LTS-diploma, en meldde me aan als beroeps bij de marine. Mijn gedachte was: dan kan ik weg bij die rampzalige stiefvader, die mij sloeg en schopte in blinde drift zonder bergrijpelijke aanleiding. Bij de marine zou ik onderdak hebben en nog een verdere opleiding krijgen ook.

Als ik die keuze had moeten maken in 1940 in plaats van 1960, hoe zou daar nu tegenaan gekeken worden? Hoeveel jongens moesten in die crisistijd kiezen tussen Arbeitseinzats en militaire dienst?
Ik ben afgekeurd voor zowel beroeps als dienstplichtig militair.

---

Ja, het is vreselijk wat er gebeurd is en dat mag nooit vergeten worden! De nog levende nazi-beulen dienen hun straf te ondergaan, ook al is "levenslang" voor hen nog slechts 2 uren.

Maar we moeten in vrede verder leven met de levenden van nu, ook die "in het andere kamp", dat al lang geen ander kamp meer is. Veel "Nederlandse" Joden waren gevluchte Duitse Joden – laat de huidige Duitse generatie om hen mee-rouwen.

En al die soldaten die gevallen zijn voor onze vrijheid: wat betekent die vrijheid als er rechters bijgehaald worden om dat samen rouwen onmogelijk te maken?

Niklas – 120502 – Discriminatie

Waar je tegenwoordig al niet op gediscrimineerd kunt worden...

Regenboogkinderen

De laatste dagen zingt er een lied rond in mijn hoofd, dat diepe indruk op me heeft gemaakt. Nog niet eens in de eerste plaats door het lied zelf, maar vooral door de context.
Op pleinen in Oslo kwamen 40.000 mensen samen in de stromende regen om dat lied te zingen. En in veel andere steden, tot op Reykjavik werd aan deze aktie meegedaan.

Over vrijwel de hele wereld werd er aandacht aan besteed: het was een reactie op de uitspraak van Anders Behring Breivik, dat hij dat lied haat omdat het een "Marxistische hersenspoeling" zou zijn. In Noorwegen is het een bekend kinderlied, dat wordt beschouwd als een lied over tolerantie; als een statement hoe de Noren verkiezen om te willen leven.

Het lied is de Noorse interpretatie van Pete Seegers (1919) "My Rainbow Race" (1976) door de Noorse singer/songwriter Lillebjørn Nilsen, "Barn Av Regnbuen" (1973).
Op Nilsens site staan deze beide teksten bij elkaar.

Dit lied is nu een symbool geworden voor de bewuste keuze voor tolerantie. Breivik heeft precies het tegengestelde bereikt van wat hij wil – en hiermee is aangetoond hoever hij van de werkelijkheid is afgedwaald, met zijn waandenkbeelden...

Nilsens tekst is naar mijn idee wat minder scherp dan die van Seeger, en daardoor beter geschikt als kinderlied.
Ik heb geen Noors geleerd, maar heb enig taalgevoel, en met behulp van de oorspronkelijke tekst en online vertaalsites heb ik geprobeerd een Nederlandse vertaling te maken.
Beoordeel zelf maar of dit "Marxistische indoctrinatie" is – of mogen mensen asjeblieft een betere, tolerante wereld voor ogen houden?

Regenboogkinderen

Refrein:

Een hemel vol met sterren
Blauwe zee zover je kijkt
Een land waar bloemen groeien
Kun je nog meer wensen?
We zullen samen leven
Elke zuster en elke broer
Kinderen van de regenboog
En een vruchtbare aarde

Sommigen zal het een zorg zijn
Anderen verkletsen de tijd
Sommigen denken te kunnen leven op
Plastic en synthetisch voedsel
En als iemand steelt van de jeugd
Uitgezonden om te vechten
Sommigen stelen van allen
Die na ons nog komen

-- Refrein

Maar zeg tegen alle kinderen
Zeg tegen elke vader, elke moeder
Dit is onze laatste kans
Eén hoop, één wereld delen

--Refrein